„Czy moje dziecko jest wrażliwe ? – o wrażliwości, która jest cechą, nie problemem.”
Drodzy Rodzice , w gabinecie psychologa często można usłyszeć pytania : „ Moje dziecko bardzo wszystko przeżywa – czy to normalne ?”, „Szybko się wzrusza, łatwo płacze , głośne dźwięki je drażnią... czy ono jest nadwrażliwe?”
Wrażliwość bywa mylona z trudnością, słabością albo „problemem do naprawienia”. Tymczasem wrażliwość to cecha temperamentu , z którą dziecko się rodzi – tak samo jak ze sposobem reagowania na świat.
Czym właściwie jest wrażliwość?
Wrażliwe dziecko to takie, które intensywniej odbiera bodźce i emocje – swoje i cudze. To nie znaczy, że jest „zbyt delikatne” lub że „ nie poradzi sobie w życiu”. Oznacza to natomiast, że jego układ nerwowy działa bardzo uważnie i głęboko przetwarza to, co dzieje się wokół.
Wrażliwe dziecko często :
- silnie reagują na hałas, tłum, nowe sytuacje
- długo przeżywają zmiany i rozstania
- mocno odczuwają emocje- radość, smutek, złość
- zauważają drobne szczegóły, których inni nie dostrzegają
- są empatyczne – martwią się, gdy ktoś obok jest smutny
- potrzebują więcej czasu, żeby „oswoić” nową sytuację
To wszystko mieści się w normie rozwojowej.
„Czy moje dziecko jest zbyt wrażliwe?”
Warto tu zadać sobie pytanie : Zbyt wrażliwe - w porównaniu do kogo?
Dzieci różnią się między sobą tempem adaptacji, reakcjami emocjonalnymi i potrzebą spokoju. Jedne wskakują w nową sytuację bez zastanowienia , inne najpierw obserwują. Jedne szybko otrząsają się po niepowodzeniu, inne potrzebują więcej czasu i wsparcia. Żaden z tych sposobów nie jest gorszy. To po prostu różne style bycia w świecie.
Wrażliwość a rozwój emocjonalny
Wrażliwe dzieci :
- głębiej przeżywają emocje
- szybciej się przeciążają
- ale też uczą się empatii, refleksji i uważności
Często są bardzo :
- troskliwe
- kreatywne
- spostrzegawcze
- lojalne w relacjach
To dzieci , które potrafią powiedzieć : „On jest smutny, bo nikt się z nim nie bawi”, albo zauważyć zmianę nastroju i dorosłego , zanim ktokolwiek inny to zrobi.
Trudności , z którymi mierzą się wrażliwe dzieci :
Warto pamiętać, że wrażliwość może wiązać się też z wyzwaniami:
- szybkim zmęczeniem emocjonalnym
- silnymi reakcjami na krytykę
- trudnością w głośnych, chaotycznych, miejscach
- potrzebą częstego wycofania się i odpoczynku
Dla dorosłych bywa to trudne , bo świat często oczekuje od dzieci „ radzenia sobie” , „ nieprzejmowania się” i „bycia dzielnym”. Tymczasem wrażliwe dziecko nie potrzebuje zahartowania, lecz zrozumienia.
Jak wspierać wrażliwe dziecko :
Najważniejsze, co możemy dać wrażliwemu dziecku , to akceptacja jego sposobu przeżywania świata.
- Nazywaj emocje
- Daj czas na adaptację – nowe sytuacje, zmiany , rozstania – wrażliwe dzieci potrzebują ich „na raty”
- Nie zawstydzaj emocji : zamiast „nie przesadzaj” lepiej „ widzę , że bardzo to przeżywasz”
- Ucz odpoczynku i regulacji – spokojne zabawy, cisza , przytulenie, rytuały- to dla nich sposób na „naładowanie baterii.”
- Wzmacniaj poczucie bezpieczeństwa – dziecko , które czuje się akceptowane , stopniowo uczy się radzić sobie z intensywnymi emocjami.
opracowała Adrianna Nowakowska