Dzieci podlegają stresowi i napięciom psychicznym, z którymi często trudno jest im sobie poradzić. Kiedyś dzieci również doświadczały stresu, ale były w stanie go zredukować, głównie poprzez ruch. Ruch był również niezwykle istotny w utrzymaniu zdrowia całego organizmu, a zwłaszcza – odpowiedniej siły i elastyczności kręgosłupa.
Niestety nasze dzieci, zwłaszcza w wieku przedszkolno-szkolnym, większość czasu spędzają w pozycji siedzącej. Siedzą w ławkach, w drodze z i do szkoły jadąc samochodem, ale także w domu – przed komputerem czy ekranem telewizora. W młodym, dynamicznie rozwijającym się organizmie brak ruchu szybko powoduje sztywność ciała, różnorodne asymetrie i dysproporcje, oraz wady postawy, wynikające ze złych nawyków, ukształtowanych często już we wczesnym dzieciństwie. Sposobem na zapobieganie wyżej wymienionym negatywnym zjawiskom jest właśnie joga.
Zajęcia dla dzieci prowadzone są w zupełnie inny sposób niż dla dorosłych. Dzieci są z natury bardzo aktywne i łatwo się rozpraszają, dlatego zajęcia prowadzone są dynamicznie, w formie zabawy, a dopiero później, stopniowo, dzieci uczą się poprawności i dokładności wykonywanych ruchów oraz skupienia uwagi na oddechu. Nauczyciel wykonuje ćwiczenia wraz z dziećmi. Już od pierwszych zajęć wprowadzane są zasady prawidłowego stania, siedzenia i chodzenia. Nauczyciel obserwuje podstawowe wady w postawie dzieci i koryguje je odpowiednimi ćwiczeniami.
Wiele pozycji jogi, tzw. asan, ma swoje źródło inspiracji w naturze. Przedstawiają zwierzęta, rośliny bądź figury (na przykład: lew – Simhasana, pies z głową w dół — Adho Mukha Śvanasana, wielbłąd – Usztrasana, orzeł — Garudasana, czapla – Kraunćasana, drzewo – Vrikszasana, góra — Tadasana, trójkąt — Trikonasana). Dzięki tak lekkiej formie ćwiczeń dziecko z przyjemnością naśladuje różne elementy przyrody, wzmacnia zainteresowanie otaczającym światem i rozwija spostrzegawczość. W ten sposób dzieci nie tylko rozwijają się fizycznie, ale również pobudzają swoją wyobraźnię.
Korzyści płynące z jogi dla dzieci:
- doskonale koi nerwy, przywraca w organizmie równowagę energetyczną,
- ciało dziecka staje się sprawniejsze i silniejsze, a jego umysł będzie spokojniejszy i bardziej czujny,
- może wyciszyć nerwowe i spięte dziecko poprzez rozluźnienie mięśni, co pomoże poruszać się bardziej swobodnie,
- ćwiczenia pomagają ożywić zmęczone dziecko, które nie potrafi się skoncentrować, uspokajają dziecko nadpobudliwe, wyzwalają ekspresję w dziecku lękowym i zahamowanym,
- pozycje jogi rozciągają i uelastyczniają mięśnie, masują organy wewnętrzne, wzmacniają system nerwowy oraz regulują wytwarzanie hormonów – wszystko to poprawia samopoczucie.
Ponadto joga dla dzieci pozwala w przyjemny sposób rozwinąć bardzo ważne umiejętności w środowisku – wsparcia, a co najważniejsze bezkonkurencyjności. Dzięki ćwiczeniom jogi, dzieci są bardziej świadome własnego ciała i skoncentrowane. Powtarzanie asan pobudza wyobraźnię, rozwija kreatywność, a także ma dobry wpływ na pamięć. Ćwiczenia końcowe natomiast wyciszają i relaksują. Dzieci na zajęciach uczą się szacunku do siebie i innych.
W tym miejscu warto podkreślić, że joga jest także świetnym sposobem na wzmacnianie odporności dzieci, co jest bardzo ważne w dobie koronawirusa. Jak wykazano, joga jest wspaniałą profilaktyką przeciwko infekcjom oraz pomaga zwalczać już powstałe choroby.
Wychowawca, który prowadzi z dziećmi zabawy i ćwiczenia ruchowe, może mieć duży wpływ na swoich podopiecznych. Dzięki bezpośredniemu obcowaniu z wychowankami tworzy się relacje oparte na bliskich, serdecznych stosunkach. Jest okazja do bliższego poznania wychowanka. Duże znaczenie ma własny przykład wychowawcy poprzez pokaz, wspólne ćwiczenia.
W czasie zajęć z jogi wychowankowie mają okazję poznać i przyswoić sobie wiedzę o organizmie ludzkim, jego funkcjonowaniu, potrzebach. Przewijają się tu wiadomości z zakresu higieny ogólnej, osobistej, z zakresu prawidłowego odżywiania, utrwalania nawyków potrzebnych do dbałości o zdrowie. A to przecież jest jednym z celów wychowania w placówce opiekuńczo – wychowawczej.
Przygotowała Sylwia – Anna Poniewozik na podstawie:
1) „Joga dla dzieci. Poradnik dla rodziców i nauczycieli” Joanna Jakubik – Hajdukiewicz
2) Materiały szkoleniowe „Podstawy nauczania jogi dla dzieci” Art of Yoga Emilia Burkiewicz
3) www.dziecisawazne.pl